De Lunetten Utrecht

De Lunetten zijn een Rijksmonumentaal ensemble van vier negentiende-eeuwse verdedigingswerken aan de oostkant van Utrecht, dat onderdeel uitmaakt van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

UNESCO Werelderfgoed

De Lunetten zijn de kleinste forten van de NHW, die sinds 2021 op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. Aangelegd tussen 1816 en 1821, verloren de forten in de loop van de jaren vijftig hun laatste militaire belang en raakten vervolgens deels in onbruik. Toen Van Hoogevest Architecten in 2020 de opdracht kreeg voor de voorbereiding van de restauratie van de walmuren en kazematten, bevonden deze zich in zeer slechte staat.

Nieuwe ingrepen met kijk op de historie

Met name Lunet II was vervallen; hier moesten de losse schillen metselwerk worden verwijderd om een veilige situatie te creëren. Deze ruïneuze staat is geconsolideerd: de gewelven en het muurwerk zijn afgedekt met een leemgrondpakket ter bescherming van het historische metselwerk. Hier overheen is een ‘soft capping’ aangebracht als conserveringstechniek. Naar ontwerp van Van Hoogevest Architecten zijn moderne glaspuien geplaatst, waardoor een mooie, functionele ruimte is ontstaan, met veel daglicht.

Behoud van biodiversititeit

Het eindresultaat doet niet alleen recht aan de cultuurhistorische maar ook aan de ecologische waarde van het gebied – waarbij de leefplekken van bijvoorbeeld vleermuizen en bijen zijn behouden en versterkt. Zo zijn er ter vervanging van hun bestaande overwinteringsplekken vleermuishotels ingemetseld in één van de kazematten van Lunet III en is er in diezelfde Lunet ook een bunker omgebouwd tot vleermuisbunker, voorzien van roosters waar de vleermuis aan kan hangen.

Een ‘vergeten’ plek teruggegeven aan de stad

Het bijzondere ensemble gebouwen zal in de toekomst als het Lunettenpark toegankelijk worden voor het publiek, een plek waar natuur en historie samenkomen. We kijken terug op een mooi project waarbij we onze brede expertise konden inzetten – iets wat mede kwam door de goede samenwerking met opdrachtgever en de andere betrokken partijen

Opdrachtgever: Gemeente Utrecht
Aannemer: de Bonth van Hulten en Gebr. van Kessel Bedrijven

Realisatie: oktober 2024
Type: Restauratie
Status: Opgeleverd

Fotografie: Frank Hanswijk