restauratie en eerherstel voor de Kathedrale Basiliek Sint Bavo

Al vanaf 2001 is Van Hoogevest Architecten als restauratiearchitect betrokken bij het herstel van de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo in Haarlem, het op één na grootste kerkgebouw van Nederland. In 1895 is de kathedraal ontworpen door Jos Cuypers (1861-1949), zoon van de architect van het Rijksmuseum Amsterdam, Pierre Cuypers. Pas in 1930 kon het westwerk met de torens worden gerealiseerd in de stijl van de Amsterdamse School. Evenals de bouw is ook de restauratie in fasen uitgevoerd en in 2019 afgerond. Op 21 mei 2019 ontving dit bijzondere restauratieproject de Europa Nostra Award. Voor meer informatie klik hier

Het hoogkoor na restauratie. Een nieuwe verlichtingsontwerp is gerealiseerd waardoor het koor nu op alle niveaus wordt verlicht. Foto Jaap Lotstra

Restauratiewerk in fasen uitgevoerd

Afhankelijk van subsidiestromen is de restauratie gefaseerd uitgevoerd. Eerst de Plebanie, daarna de koorkapellen, het transept, het schip en tot slot de westtorens. In september 2012 heeft het Kabinet via de zogenaamde Kanjerregeling een substantieel subsidiebedrag beschikbaar gesteld voor de restauratie van 6 grote monumenten, waartoe ook de Kathedrale basiliek Sint-Bavo behoorde. In opdracht van de Stichting Restauratie Kathedrale Basiliek St. Bavo kon toen een integraal herstel worden uitgevoerd. In de periode 2012 tot begin 2015 zijn met deze gelden en een eigen bijdrage van de opdrachtgever, het koor en het transept gerestaureerd. Daarna volgde het schip en is via fondswerving en subsidie ook de laatste fase gerealiseerd, het herstel van de westtorens. Onderdeel van de restauratie waren nieuwe kunstuitingen van beeldende kunstenaars Jan Dibbets (glas-in-loodramen), Gijs Frieling (glasmozaïek) en Marc Mulders (raam). Deze toevoegingen voegen een waardevolle nieuwe tijdslaag toe.  

Koor en transept

Het restauratiewerk omvatte bouwtechnisch herstel van daken, goten, baksteen, natuursteen en glas-in-loodramen. In het kerkgebouw zijn vele bijzondere geglazuurde vormstenen toegepast, waarvan een deel niet meer in goede staat. De nieuwe vormstenen werden gemaakt door een Duitse firma die dergelijk ambachtelijk werk nog goed beheerst. Naast bouwtechnisch herstel zijn reconstructies uitgevoerd van verloren gegane onderdelen. Zo is op basis van onderzoek de oorspronkelijke kleuruitmonstering teruggebracht. Vooral aan het exterieur blijkt dit palet verrassend kleurrijk te zijn geweest. Keuzes en beslissingen over deze reconstructie zijn getoetst door vergunningverlenende instanties in een klankbordgroep met deskundigen.

Kathedraal Museum

In de crypte onder het koor van de kathedraal is ruimte gemaakt voor een kathedraal museum. Daartoe zijn nieuwe installaties ingebracht voor klimaat, maar ook een nieuwe fraaie verlichting. Op 25 maart 2015 vond de officiële opening plaats. Hier kunt u de kostbare museumstukken van het Bisdom Haarlem bekijken en is op borden de geschiedenis van de Bavo en de restauratie in woord en beeld geïllustreerd. Ook andere ruimtes onder het koor zijn functioneel gemaakt ten behoeve van een breder gebruik van de kathedraal. Tegen de zuidzijde kerk is een aanbouw gerealiseerd voor facilitaire ruimtes zodat de kerk breder gebruikt kan worden. 

Fotografie Margareta Svensson