Interventie in een rijksmonument

Fabriek en museum 

De Koninklijke Nederlandse Munt in Utrecht is heropend na een intensieve verbouwingsperiode van twee jaar. In 2003 werd een prijsvraag uitgeschreven voor restauratie en aanpassing van het Muntgebouw. Deze was nodig vanwege de beoogde samenvoeging van de Koninklijke Munt en het Geldmuseum. Twee functies die een separaat en beveiligd onderkomen moesten krijgen in een monumentaal gebouw van hoge waarde. Van Hoogevest Architecten won deze meervoudige opdracht voor restauratie en nieuwbouw.

De historische structuur

De Munt ligt bij een kruispunt van twee vaarwegen - de Leidse Rijn en het Merwedekanaal – en werd indertijd (1908 – 1911) ontworpen door rijksbouwmeester C.H. Peters. De historische opzet van vier bouwdelen rond een open binnenplaats is bewaard gebleven. Karakteristiek is de Hollandse Renaissancestijl van de voor en zijgevels waarachter zich de representatieve ruimtes bevinden. In het industrieel vormgegeven achterdeel bevindt zich (nog steeds) de fabriek. Een orthogonaal gangenstelsel met aangrenzende werkruimtes verbindt de diverse bouwdelen.

Nieuw concept

Het nieuwe ontwerp gaat uit van behoud van deze monumentale structuur. Architect Ronnie Kuiper wist het originele gangenstelsel te benutten voor een nieuwe logistiek. Gezocht is naar een transparante oplossing voor de vereiste beveiliging en scheiding van beide functies. Een nieuwe gang over de binnenplaats biedt de mogelijkheid om vanuit de centrale entree direct het achtergelegen museumgebied te bereiken met nieuwe functies zoals een auditorium, eerste slagruimte en museumcafé. In de gietvloer van de transparant gehouden gang zijn verouderde munten verwerkt waardoor dit pad nu letterlijk een gulden middenweg is geworden. Voor de nieuwe interventies is in vorm en materiaal aansluiting gezocht bij de industriële architectuur van het achterste bouwdeel.

Restauratie 

Een vrij ingrijpende cascorestauratie was nodig om het monument van Peters te behouden voor de toekomst. Naast dit bouwtechnische herstel zijn ook monumentale ruimtes teruggebracht in de oude staat. Nieuwe toevoegingen in de historische omgeving zijn zichtbaar gemaakt door een afwijkend materiaal en kleurgebruik. In de kapruimte van de linkervleugel zijn extra kantoren ondergebracht. Als enige ingreep in het monumentale casco van de Munt kan genoemd worden de opening in de wand van de nieuwe muntzaal. Hier kan de museumbezoeker vanuit een soort ‘skybox’ het voorheen zeer geheime productieproces van de munt met eigen ogen bekijken.

zie ook

website koninklijke nederlandse munt
website geld- en bankmuseum 

foto's Dirk Verwoerd