Duurzaamheidsaspecten in de scholenbouw

Tanja Wendt en Herman Bakker bezochten op 15 april het Grote Scholencongres in Rotterdam, dat werd georganiseerd door het Architectenweb. Thema’s van de dag waren:  Een gezond binnenklimaat, nieuwe onderwijsvormen en een minimale exploitatie.  Er kwamen 7 sprekers aan bod, waaronder ook een architect uit Vlaanderen.

Vanuit de goede gedachte om een gezond binnenklimaat te creëren voor onze kinderen, worden hoge eisen gesteld aan het schoolgebouw. Regelgeving voor zogenaamde frisse scholen en energieprestaties resulteren in enorme investeringen in techniek. De vraag is levert dit goede scholen op? En een volgende vraag is: Waarom moeten onze kinderen opgroeien in een kantoorachtige omgeving met een constant klimaat van rond de 21 graden, terwijl juist kinderen prima in staat zijn om zich aan te passen aan temperatuurschommelingen?

Het zijn vragen die - terecht denken wij -  tot nadenken stemmen over de huidige tendens om steeds meer geld te spenderen aan kostbare technische installaties in onze schoolgebouwen.  Installaties die overigens al snel door modernere technieken worden ingehaald.

Sprekers houden een pleidooi voor stoere, sterke schoolgebouwen die niet voor 30 jaar, maar voor 100 jaar worden gebouwd. Het moeten monumenten worden voor de toekomst met een isolerende vaste buitenschil en een grote mate van flexibiliteit in het interieur zodat kan worden ingespeeld op nieuwe onderwijsvormen. Dus in plaats van dure installaties, massieve muren met een overmaat in materiaal en bekleed met fraaie gevels, stevig genoeg om de grootste temperatuurschommelingen te ondervangen.

Ook wordt door de sprekers de aandacht gevestigd op de locatiekeuze. Vaak worden scholen gebouwd in de nabijheid van snelwegen, waar zich hoge concentraties voordoen van fijnstof.  Men zou betere locaties kunnen kiezen in plaats van het creëren van een kunstmatig ‘gezond’ binnenklimaat via dure installaties.

Het was een inspirerende dag voor ons, waarbij duidelijk werd dat andere architecten net als wij streven naar een zo optimaal mogelijke oplossing binnen de beperkingen van de huidige regelgeving rondom scholenbouw. Helaas zal dat binnen de, van bovenaf opgelegde normen niet altijd het beste leefklimaat opleveren voor kinderen. Tijd dus voor herbezinning op duurzaamheid en de enorme hoos aan regelgeving die de omarming van dit thema door de politiek ons heeft opgeleverd. Het Grote Scholencongres leverde een belangrijke bijdrage aan de discussie die gevoerd moet worden om te komen tot een zinvolle evaluatie van thema’s zoals duurzaamheid. En in het publieke debat worden de eerste stappen gezet naar verandering.